Hollow Earth සංකල්පය: පෘථිවිය ඇතුළතින් හිස් ලෝකයක්ද?
අප ජීවත් වන පෘථිවිය ඇතුළත ඇත්තේ මොනවාද? ගිනිමය මධ්යයක්ද? විශාල භූගත සාගරයක්ද? එසේත් නැතිනම් අප කිසිදා නොදකින විශාල හිස් අවකාශයක්ද?
“Hollow Earth” හෙවත් “හිස් පෘථිවි” සංකල්පය යනු පෘථිවියේ ඇතුළත විශාල හිස් අවකාශයක් හෝ වෙනත් ලෝකයක් පවතින බවට ඉදිරිපත් වූ ජනප්රිය මතයකි. ඇතැම් කතා අනුව එම භූගත ලෝකය තුළ ජීවීන්, නගර සහ විශාල පරිසර පද්ධති පවා තිබිය හැකි බව කියැවේ.
නමුත් මේ කතාවේ කොතරම් කොටසක් ඉතිහාසය හා ජනප්රවාදයද? විද්යාව ඒ ගැන කියන්නේ කුමක්ද?
Hollow Earth theory එකෙන් කියවෙන්නේ පෘථිවිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඝන ගෝලයක් නොවී, එහි ඇතුළත විශාල හිස් අවකාශයක් පවතින බවයි.
මෙම සංකල්පයේ විවිධ අනුවාද තිබේ. සමහර අනුවාදවල පෘථිවියේ මධ්යයේ විශාල හිස් ලෝකයක් ඇතැයි කියන අතර, තවත් කතාවල උතුරු හා දකුණු ධ්රැව ආසන්නයේ භූගත ලෝකයට ඇතුළු විය හැකි විශාල දොරටු තිබෙන බව සඳහන් වේ.
ඇතැම් ජනප්රිය කතා තවත් පියවරක් ඉදිරියට ගොස් එම භූගත ලෝකයේ වෙනම ශිෂ්ටාචාර පවා ඇති බවට අදහස් ඉදිරිපත් කරයි.
පෘථිවියේ අභ්යන්තරය පිළිබඳ විද්යාත්මක දැනුම වර්ධනය වීමට පෙර, මිනිසුන්ට පොළොව යට ඇති දේ පිළිබඳ නිශ්චිත තොරතුරු තිබුණේ ඉතා අඩුවෙනි.
ඒ නිසා පෘථිවිය යට විශාල ගුහා, භූගත ලෝක සහ අභිරහස් ශිෂ්ටාචාර පිළිබඳ කතා විවිධ සංස්කෘතීන් තුළ වර්ධනය විය.
පසුව විද්යාත්මක සාක්ෂි නොමැති අදහස්, වික්රමාන්විත කතා, නවකතා සහ ජනප්රවාද සමඟ එකතු වීමෙන් Hollow Earth සංකල්පය ජනප්රිය විය.
මෙහිදී ජනප්රිය කතාවෙන් ඉවත් වී විද්යාව දෙස බැලිය යුතුය.
අද භූ විද්යාඥයන් පෘථිවියේ අභ්යන්තර ව්යුහය පිළිබඳ තොරතුරු ලබාගන්නේ භූමිකම්පා තරංග, ගුරුත්වාකර්ෂණය, චුම්බක ක්ෂේත්රය, තාප ප්රවාහය සහ ඉහළ පීඩන හා උෂ්ණත්ව තත්ත්වයන් යටතේ සිදු කරන රසායනාගාර පරීක්ෂණ වැනි සාක්ෂි මගිනි. (USGS Publications)
සාමාන්යයෙන් පෘථිවිය ප්රධාන කොටස් හතරකට බෙදිය හැකිය:
අප ජීවත් වන්නේ පෘථිවියේ පිටතම සහ සාපේක්ෂව ඉතා තුනී ස්ථරය වන Crust මතය.
එය පෘථිවියේ සමස්ත ප්රමාණයට සාපේක්ෂව ඉතා තුනී “සමක්” වැනි ස්ථරයකි.
Crust එකට පහළින් පිහිටන්නේ Mantle ය.
මෙය ඉතා ඝන සහ උණුසුම් පාෂාණ ස්ථරයකි. දිගු භූ විද්යාත්මක කාල පරාසයන් තුළ එහි ද්රව්ය ඉතා සෙමින් ගලා යා හැකි අතර, එය පෘථිවියේ භූ තැටි ක්රියාකාරිත්වයටද සම්බන්ධ වේ. (USGS Publications)
Mantle එකට පහළින් Outer Core පිහිටයි.
මෙය ප්රධාන වශයෙන් ද්රවමය ලෝහවලින් සමන්විත ප්රදේශයක් ලෙස සැලකේ. භූමිකම්පා තරංගවල හැසිරීමෙන් Outer Core එක ද්රවමය බවට ප්රබල සාක්ෂි ලැබේ. විශේෂයෙන්ම S-waves ද්රවයක් හරහා ගමන් නොකිරීම මෙහිදී වැදගත් වේ. (USGS)
පෘථිවියේ මධ්යයේ Inner Core පිහිටයි.
අධික පීඩනය හේතුවෙන් එය ඝන තත්ත්වයේ පවතින බව විද්යාඥයන් විශ්වාස කරති. එය ප්රධාන වශයෙන් යකඩ ආශ්රිත ද්රව්යවලින් සමන්විත බවට සාක්ෂි තිබේ. (USGS Publications)
මෙහි ඇති ප්රධාන සාක්ෂියක් වන්නේ භූමිකම්පා තරංග (Seismic Waves) ය.
භූමිකම්පාවක් සිදුවූ විට එයින් නිපදවන P-waves සහ S-waves පෘථිවිය හරහා ගමන් කරයි. ඒවා විවිධ ද්රව්ය හරහා ගමන් කරන විට ඒවායේ වේගය සහ මාර්ගය වෙනස් වේ.
විද්යාඥයන් ලොව පුරා ඇති seismographs මගින් මෙම තරංග සටහන් කර ඒවා විශ්ලේෂණය කරති.
මෙම දත්ත මගින් පෘථිවිය තුළ විවිධ ස්ථර සහ ඒවායේ භෞතික ලක්ෂණ හඳුනාගත හැකිය. USGS පෙන්වා දෙන්නේ භූමිකම්පා තරංගවල හැසිරීම මගින් පෘථිවියේ Outer Core එක ද්රවමය බවත් Inner Core එක ඝන බවත් හඳුනාගත හැකි බවයි. (USGS Publications)
ඒ නිසා “පෘථිවිය ඇතුළත සම්පූර්ණයෙන් හිස්” යන අදහසට වඩා, භූමිකම්පා දත්ත මගින් හඳුනාගන්නා ස්ථර සහිත අභ්යන්තර ව්යුහය විද්යාත්මක සාක්ෂි සමඟ ගැළපේ.
Hollow Earth කතාවල වඩාත් ආකර්ෂණීය කොටස වන්නේ විශාල භූගත ලෝකයක් තුළ මිනිසුන් හෝ වෙනත් ජීවීන් ජීවත් වන බවට ඇති අදහසයි.
එය විද්යා ප්රබන්ධයකට ඉතා හොඳ තේමාවක් වුවත්, එවැනි විශාල හිස් ලෝකයක් පෘථිවියේ මධ්යය තුළ පවතින බවට විශ්වාසදායක විද්යාත්මක සාක්ෂි නොමැත.
පෘථිවියේ අභ්යන්තරයේ ගැඹුර වැඩි වන විට පීඩනය සහ උෂ්ණත්වය ඉහළ යන අතර, එම පරිසරය අප දන්නා මතුපිට පරිසරයට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්ය. (USGS Publications)
Hollow Earth සංකල්පය තවමත් ජනප්රිය වීමට හේතුව එහි ඇති අභිරහස් ස්වභාවයයි.
මිනිසුන්ට නොපෙනෙන ලෝකයක්, රහස් දොරටු, භූගත නගර සහ අප නොදන්නා ජීවීන් වැනි අදහස් ස්වභාවිකවම කුතුහලයක් ඇති කරයි.
එම නිසා Hollow Earth යනු විද්යාත්මක න්යායකට වඩා ජනප්රවාද, වික්රමාන්විත සාහිත්ය සහ විද්යා ප්රබන්ධ සමඟ සම්බන්ධ වූ ජනප්රිය සංකල්පයක් ලෙස දැකීම වඩාත් සුදුසුය.
Hollow Earth සංකල්පයට විද්යාත්මක සාක්ෂි නොමැති වුවත්, එයින් අදහස් වන්නේ පෘථිවියේ අභ්යන්තරය පිළිබඳ අප සියල්ල දන්නා බව නොවේ.
විද්යාඥයන් තවමත් පෘථිවියේ මධ්යය පිළිබඳ තොරතුරු seismic waves, gravity, magnetic field සහ laboratory experiments වැනි ක්රම හරහා අධ්යයනය කරමින් සිටිති. (USGS Publications)
ඇත්ත වශයෙන්ම, අපේ පෘථිවියේ වඩාත්ම සිත්ගන්නාසුලු අභිරහස වන්නේ එය හිස්ද නැද්ද යන්න පමණක් නොව, කිලෝමීටර් දහස් ගණනක් ගැඹුරින් ඇති අතිශය උණුසුම් හා අධික පීඩන පරිසරය තුළ සිදුවන්නේ කුමක්ද යන්නයි.
Hollow Earth යනු පෘථිවිය ඇතුළත විශාල හිස් ලෝකයක් පවතින බවට ඇති ජනප්රිය සංකල්පයකි. එය අභිරහස් කතාවක් ලෙස ඉතා ආකර්ෂණීය වුවත්, වර්තමාන භූ විද්යාත්මක සාක්ෂි පෘථිවියට Crust, Mantle, Outer Core සහ Inner Core යන ප්රධාන ස්ථර සහිත අභ්යන්තර ව්යුහයක් ඇති බව පෙන්වයි. (USGS Publications)
ඒ නිසා “පෘථිවිය ඇතුළතින් හිස්ද?” යන ප්රශ්නයට විද්යාත්මක සාක්ෂි මත ලැබෙන පිළිතුර නැත යන්නයි.
එහෙත් මේ සංකල්පය අපට මතක් කර දෙන්නේ වැදගත් දෙයක්—අපේ පාද යට ඇති ලෝකය පිළිබඳ අප තවමත් කොතරම් දේවල් සොයාගත යුතුද යන්නයි.
[ Copy Link | 0 | 28 ]